Τάσος Καραντής
Δυστυχώς η ΝΔ, αξιωματική αντιπολίτευση τότε, ήταν το μόνο κόμμα που δεν ψήφισε το νόμο 1285. Μάλιστα με τον αρχηγό της Ευάγγελο Αβέρωφ, κι όλους τους βουλευτές της,
Από τότε, στις περισσότερες ελληνικές πόλεις, οδοί και πλατείες φέρουν τιμητικά το όνομα της Εθνικής Αντίστασης όπως επίσης πολλά μνημεία έχουν ανεγερθεί στη μνήμη των αντιστασιακών αγωνιστών. Το ίδιο και στη Σαλαμίνα, και μάλιστα από το συντηρητικό (ΝΔ) δήμαρχο Θανάση Μακρή, όπως η Πλατεία Εθνικής Αντίστασης με το μνημείο (1991), καθώς και το μνημείο (2002) των τεσσάρων Σαλαμινίων αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης Γ. Μπεγνή, Ν. Μπερή, Σ. Νικολέτου και Φ.Τούτση (που απαγχονίστηκαν στο Κριεκούκι, από τους Γερμανούς ναζί κατακτητές μας) στην ίδια πλατεία.
Οι Σαλαμίνιοι Αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης
Στα πλαίσια της καταγραφής μου των αναμνήσεων του Σαλαμίνιου αγωνιστή του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ Βαγγέλη Σαλματάνη (1914-2011), που εκδόθηκαν σε βιβλίο το 2005, ο γηραιός αγωνιστής κατέγραψε, όσους Σαλαμίνιους του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ γνώριζε, αφήνοντάς μας μια πολύτιμη παρακαταθήκη!
Τιμή στη μνήμη τους, που πολέμησαν τους ναζί κατακτητές της Ελλάδας και δεν συνεργάστηκαν μαζί τους!
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΑΛΑΜΙΝΙΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ
Ο κατάλογος αυτός σχηματίστηκε από όσα ονόματα Σαλαμινίων αντιστασιακών κατάφερε να συγκεντρώσει ο αγωνιστής Βαγγέλης Σαλματάνης. Μαζί με τα ονόματα μας έδωσε και όσες περισσότερες πληροφορίες είχε συλλέξει γι’ αυτούς τους συμπατριώτες του αγωνιστές.
Ο κατάλογος αυτός, όπως μας δήλωσε κι ο ίδιος, δεν διεκδικεί εύσημα πληρότητας, αλλά αποτελεί μια συμβολή στην προσπάθεια καταγραφής των Σαλαμινίων αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης. Τα ονόματα των αγωνιστών τα έχει χωρίσει, ό ίδιος, σε δύο ενότητες : α)Σαλαμίνιοι αγωνιστές του ΕΑΜ και β) Σαλαμίνιοι αγωνιστές(αντάρτες) του ΕΛΑΣ της υπαίθρου. Στην α΄ ενότητα παρουσιάζονται, εκτός κάποιων εξαιρέσεων, μόνο οι αγωνιστές που η δράση τους σχετιζόταν άμεσα(οργανωτικά) με το αντιστασιακό κίνημα στο νησί της Σαλαμίνας.
Τα ονοματεπώνυμά τους, και στις δύο ενότητες, έχουν μπει σε αλφαβητική σειρά από τον γράφοντα.
ΣΑΛΑΜΙΝΙΟΙ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΟΥ ΕΑΜ
1) Βενετσάνος Νίκος
Ήταν ο υπεύθυνος της θεατρικής ομάδας της ΕΑΜικής οργάνωσης Σαλαμίνας.
2) Βενετσάνου Κούλα
Ήταν στέλεχος της θεατρικής ομάδας της ΕΑΜικής οργάνωσης Σαλαμίνας.
3) Γαλέος Μηνάς
Ήταν νομικός. Διετέλεσε δικηγόρος του Νίκου Μπελογιάννη στην πολύκροτη δίκη. Ήταν μέλος του γενικού συμβουλίου της ΕΔΑ. Εξορίστηκε από την Χούντα σε Γυάρο και Λέρο.
4) Γαλέου Ελένη
Ήταν στέλεχος της θεατρικής ομάδας της ΕΑΜικής οργάνωσης Σαλαμίνας.
5) Γαλέου Ζωή
Ήταν στέλεχος της θεατρικής ομάδας της ΕΑΜικής οργάνωσης Σαλαμίνας.
6) Δουμένης Βαγγέλης
Ήταν Γραμματέας της Ένωσης Αναπήρων Τραυματιών και Πολεμιστών Αλβανικού Πολέμου και μέλος του ΕΑΜ Σαλαμίνας. Το 1944 πέρασε στον ΕΛΑΣ , στη Β΄ Μεραρχία.
7) Δρίβας Κώστας
Ήταν ναυτικός και συνδικαλιστής. Η Κατοχή τον βρήκε φυματικό στο σανατόριο «Σωτηρία». Οργανώθηκε στο ΕΑΜ του νοσοκομείου. Πέθανε στις αρχές Αυγούστου του 1944.
8) Ευσταθίου Γιώργος
9)Ευσταθίου Ζαφειρία
Σκοτώθηκε το 1946 από παρακρατικούς(Χίτες) μέσα στο σπίτι της, μπροστά στα μάτια των γονιών της. Οι Χίτες είχαν πάει για να συλλάβουν τα, επίσης οργανωμένα, αδέρφια της Γιώργο και Στάθη και αφού δεν τους βρήκαν σκότωσαν εκείνην!
10) Ευσταθίου Στάθης
11)Ζερβός Μιχάλης
Ήταν μέλος του Δ.Σ. της “ΕΝΩΣΗΣ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΤΡΑΥΜΑΤΙΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΩΝ ΤΟΥ ΑΛΒΑΝΙΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ” και μέλος του ΕΑΜ Σαλαμίνας. Συνελήφθηκε το 1944 και στάλθηκε στα γερμανικά στρατόπεδα, όπου και πέθανε.
12)Κούτελη Ζωή
13) Κριτσίκης Ευάγγελος
Ήταν Γραμματέας της ΕΠΟΝ Σαλαμίνας.
14)Κυριαζόπουλος Νίκος ή “Γάλλος”
Ήταν ράφτης στη Σαλαμίνα. Στο ραφείο του λειτουργούσε μια από τις γιάφκες του παράνομου Τύπου της Αντίστασης. Ήταν και ενεργό μέλος της Εθνικής Αλληλεγγύης. Συνελήφθηκε το 1944 από τους Γερμανούς στην Αθήνα και οδηγήθηκε στο Χαϊδάρι όπου και εκτελέστηκε.
15) Λουκάς Δημήτρης
Ήταν στέλεχος της θεατρικής ομάδας της ΕΑΜικής οργάνωσης Σαλαμίνας.
16) Λουκάς Κωνσταντίνος
Ήταν μέλος του Στενού Γραφείου της ΕΑΜικής οργάνωσης της Σαλαμίνας και μέλος του ΚΚΕ.
17) Μαγδαληνής Δημήτρης
Ήταν ΕΠΟΝίτης. Πέθανε κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής.
18) Μπεγνής Γεώργιος
Ήταν συνδικαλιστής, Γραμματέας του συλλόγου οικοδόμων της Σαλαμίνας. Ήταν μέλος του Στενού Γραφείου της ΕΑΜικής οργάνωσης Σαλαμίνας και μέλος του ΚΚΕ. Συνελήφθηκε, κατόπιν καταδόσεως, από τους Γερμανούς τον Μάη του 1944 και απαγχονίσθηκε στο Κριεκούκι στις 27 του ίδιου μήνα.
19)Μπεγνής Δημήτριος
20)Μπεγνής Σταύρος
Μαχητής του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας στην Πελοπόννησο, στον οποίον είχε εισχωρήσει λιποτακτώντας από τον Εθνικό Στρατό Ελλάδας από τον οποίον είχε επιστρατευτεί. Μέχρι σήμερα θεωρείται επισήμως αγνοούμενος.
21) Μπερής Νικόλαος
Ήταν μέλος του ΕΑΜικού Γραφείου της ΕΑΜικής οργάνωσης Σαλαμίνας. Ήταν στέλεχος του εργατικού τμήματος του ΕΑΜ Σαλαμίνας και υπέυθυνος των εργατών του Ναυστάθμου. Συνελήφθηκε από τους Γερμανούς τον Μάη του 1944 και απαγχονίσθηκε στο Κριεκούκι στις 27 του ίδιου μήνα.
22) Νικολέτος Στέλιος
Ήταν μέλος του Στενού Γραφείου της ΕΑΜικής οργάνωσης Σαλαμίνας και μέλος του ΚΚΕ. Ήταν υπεύθυνος στον τομέα του Εργατικού ΕΑΜ Αμπελακίων και ειδικότερα στον τομέα “καρνάγια-ναυπηγεία”. Συνελήφθηκε από τους Γερμανούς τον Μάη του 1944 και απαγχονίσθηκε στο Κριεκούκι στις 27 του ίδιου μήνα.
23) Πάλλας Λάμπρος
Ήταν ΕΠΟΝίτης, πέθανε το χειμώνα του 1945 από κακουχίες.
24) Πάλλας Παρασκευάς
Ήταν ο Έφορας Σαλαμίνας και οργανωμένος στην ΕΑΜική οργάνωση Σαλαμίνας. Συνελήφθηκε από τους Γερμανούς τον Μάη του 1944 και οδηγήθηκε στα γερμανικά στρατόπεδα. Μέχρι σήμερα θεωρείται επισήμως αγνοούμενος.
25) Παπαμιχαήλ Γιώργης
Ήταν μέλος ΚΚΕ , κρατούμενος στην Ακροναυπλία από τη Δικτατορία του Μεταξά. Δραπέτευσε το 1943 και πέρασε στην αντίσταση. Συνελήφθηκε από τους Γερμανούς και εκτελέστηκε , μαζί με τους 200, την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.
26)Περδικούρης Γιώργος
Συνελήφθηκε από τους Γερμανούς τον Μάη του 1944 και οδηγήθηκε στα γερμανικά στρατόπεδα όπου και πέθανε.
27) Ράκκας Σωτήρης
28)Ραπαντζίκος Σταμάτης
Ήταν υπεύθυνος της Εθνικής Αλληλεγγύης στη Σαλαμίνα. Συνελήφθηκε από τους Γερμανούς τον Μάη του 1944 και οδηγήθηκε στην οδό Μέρλιν όπου και βασανίστηκε.
29)Τούτσης Δημήτριος
Συνελήφθηκε από τους Γερμανούς τον Μάη του 1944 και οδηγήθηκε στο Χαϊδάρι.
30)Τούτσης Φίλιππας
Ήταν Γραμματέας της ΕΑΜικής οργάνωσης της Σαλαμίνας και μέλος του ΚΚΕ. Συνελήφθηκε από τους Γερμανούς τον Μάη του 1944 και απαγχονίσθηκε στο Κριεκούκι στις 27 του ίδιου μήνα.
31) Τσάμης Γιάννης
Ήταν απότακτος δημοκρατικός αξιωματικός του Ναυτικού(είχε λάβει μέρος στο κίνημα του’ 35) και Στρατιωτικός Διοικητής του εφεδρικού ΕΛΑΣ Σαλαμίνας.
32) Φαρμακόρης Θεόδωρος
Ήταν οργανωμένος στο σύνδεσμο «Βουρκάρι» του ΕΑΜ αλιεργατών. Συνελήφθηκε το 1944 από τους Γερμανούς και οδηγήθηκε στην οδό Μέρλιν όπου και υπέκυψε μετά από απάνθρωπα βασανιστήρια.
33) Φουρίκης Πολυχρόνης
Ήταν ΕΠΟΝίτης. Έπεσε ηρωϊκά μέσα από τις γραμμές του Λόχου Φοιτητών «Λόρδος Μπάϊρον» του ΕΛΑΣ πολεμώντας τους Άγγλους τον Δεκέμβρη του 1944.
ΣΑΛΑΜΙΝΙΟΙ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ(ΑΝΤΑΡΤΕΣ) ΤΟΥ ΕΛΑΣ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ
1)Αγαπίου Δημήτριος
2)Αγαπίου Ευάγγελος ή Τζίκος
3)Βεζυρόπουλος Σεραφείμ
4)Βιλλιώτης Γεώργιος
5)Βιλλιώτης Προκόπης
Ήτανε ναυτικός στο ΕΛΑΝ του Μαλλιακού.
6)Γραμματικός Γεώργιος ή Μπαλάκης
7)Γραμματικός Ηλίας
8)Δρυμούσης
9)Ελευσινιώτης Γεώργιος ή Γαρέφας
10)Καβρουδάκης Γεώργιος ή Παπασωτηρίου ή Κατσάρας
Σκοτώθηκε σε μάχη ενάντια των Γερμανών την άνοιξη του 1944.
11)Κανάκης Δημήτριος ή Τάτσης
12)Κανάκης Χρήστος
13)Καπαραλιώτης Γεώργιος
Ήτανε ανθυπολοχαγός της σχολής του ΕΛΑΣ.
14)Καπετάνιος Ιωάννης
15) Καρνέσης Γεώργιος
16)Λαθούρης Χρήστος
17)Λάμπρου Χρήστος
18)Λιαπάκης Αριστόδημος
Οργανώθηκε το 1943 στην ΕΠΟΝ και στη συνέχεια πέρασε στον ΕΛΑΣ της υπαίθρου του Αρχηγείου του “ΟΡΘΡΥΣ” κοντά στη Λαμία. Έπεσε σε μάχη στην Ήπειρο και θάφτηκε στον περίβολο της εκκλησίας του χωριού Κάψη το Γενάρη του 1944.
19)Μπεγνής Σωτήρης
Ήταν κλαρίτης και μετά προσχώρησε, στις 10-1-1943, στον ΕΛΑΣ και ορίστηκε Καπετάνιος του 3ου Τάγματος του 42ου Συντάγματος.
20) Μπεγνής Σώτος
Ήταν Καπετάνιος του ΕΛΑΝ ΤΟΥ Μαλιακού.
21)Νάννος Ιωάννης ή Κέπας
22)Παπασωτηρίου Σπύρος ή Χάλας
23)Παρθένης
24)Σγούρδας Αλέξανδρος
*Οι φωτογραφίες των μνημείων της Εθνικής Αντίστασης της Σαλαμίνας, οι άλλες φωτογραφίες αρχείου, έχουν δοθεί στον γράφοντα από το Βαγγέλη Σαλματάνη και τον Παναγιώτη Πουλή.