της Άννας Μάθεση - Αποστολοπούλου
Η καταγωγή της Ημέρας του Αγίου Βαλεντίνου, παραμένει, έως τις μέρες μας, ένα άλυτο μυστήριο, με τους ιστορικούς να διχάζονται ανάμεσα σε διαφορετικές εκδοχές ως προς την ιστορία προέλευσης της δημοφιλούς γιορτής.
Πολλοί αναφέρουν ότι προέρχεται η καταγωγή της σημερινής εορτής των ερωτευμένων από την εορτή των Ρωμαϊκών ‘’Lupercalia’’ είτε ‘’Λύκιων’’.
‘’Τα Λύκια’’.
Ας δούμε λοιπόν κατά τους ιστορικούς, τις βίαιες Ρωμαϊκές αγροτικές/κτηνοτροφικές καταβολές της σημερινής ημέρας του Αγίου Βαλεντίνου.
Αρχαιότερα ίχνη μπορούν να αναζητηθούν στην παγανιστική γιορτή των ‘’Λύκιων’’ που τελούνταν στην αρχαία Ρώμη, 13-15 Φεβρουαρίου. Με την ονομασία ‘’Lupercalia’’ και ήταν μια γιορτή κάθαρσης και γονιμότητας, αφιερωμένη στον Φαύνο, θεό των κοπαδιών, των βοσκοτόπων, των γεωργικών εργασιών και των δασών, η οποία σύμφωνα με άλλες πηγές συνδεόταν και με την λατρεία των Ιδρυτών της Ρώμης, Ρέμου και Ρωμύλου.
Σε αντιπαράθεση με τους εορτασμούς όμως του Αγίου Βαλεντίνου, τα Ρωμαϊκά ‘’Λύκια’’ ήταν αιματηρά και βίαια, καθώς περιλάμβαναν θυσίες ζώων, και μαστίγωμα με δερμάτινα λουριά βουτηγμένα στο αίμα, σε γυναίκες και σπαρτά, ώστε με αυτόν τον τρόπο –πίστευαν- να είναι πιο γόνιμα την υπόλοιπη χρονιά…
Επιπλέον, σύμφωνα με τον μύθο οι νεαρές γυναίκες τοποθετούσαν τα ονόματά τους σε ένα πιθάρι, από όπου οι εργένηδες θα διάλεγαν στην τύχη το όνομα της κοπέλας με την οποία θα έσμιγαν για όσο διαρκούσαν οι εορτασμοί. Συχνά, τα ζευγάρια παρέμεναν μαζί μέχρι τα ‘’Lupercalia’’ της επόμενης χρονιάς, πολλά από αυτά ερωτεύονταν, και αρκετές φορές οδηγούνταν και σε γάμο.
‘’Η πρώιμη χριστιανική γιορτή’’.
Αν και η γιορτή των ‘’Lupercalia’’ επιβίωσε στα πρώτα χρόνια εξάπλωσης του χριστιανισμού, ωστόσο στα τέλη του 5ου αιώνα μ.χ., η χριστιανική εκκλησία έθεσε οριστικό τέλος με τον Πάπα Γελάσιο τον Α΄ και να καθιερώνει την 14η Φεβρουαρίου ως Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου.
Αρχικά η γιορτή δεν συσχετιζόταν με τον έρωτα, ενώ ακόμη και σήμερα οι μελετητές δεν είναι βέβαιοι σε ποιόν από τους σχεδόν τριάντα Αγίους Βαλεντίνους που αναγνωρίζει η Καθολική Εκκλησία ήταν αφιερωμένη.
Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα βέβαια ο Άγιος Βαλεντίνος είχε μετατραπεί σε έναν από τους πιο δημοφιλείς Αγίους. Ήταν η περίοδος που η γιορτή άρχισε να συνδέεται με τον έρωτα.
Στην Αγγλία ο Τζόφρι Σώσερ θεωρείται, ιστορικά, ο πρώτος που έκανε αναφορά στη γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου ως μέρα των ερωτευμένων, μέσα από το ποίημα του ‘’The Parliament of Fowls’’, το οποίο γράφτηκε γύρω στα τέλη του 14ου αιώνα. Αν και είναι δύσκολο να χρονολογηθεί, ωστόσο, μια θεωρία αναφέρει ότι γράφτηκε μεταξύ του 1367-1400, για λογαριασμό του Βασιλιά Ριχάρδου Β΄, για τις διαπραγματεύσεις του γάμου του με την Άννα της Βοημίας.
‘’For this was on seynt Volantynys day. Whan euery foul comyth there to chese his make’’. (Σε ελεύθερη μετ.: Γιατί αυτή ήταν η μέρα του Αγίου Βαλεντίνου. Όταν κάθε πτηνό έρχεται να διαλέξει το ταίρι του).
Στη Γαλλία, κατά τη διάρκεια του 15ου αιώνα, η 14η Φεβρουαρίου καθιερώθηκε ως ετήσια γιορτή αφιερωμένη στον έρωτα. Προπάντων η πρώτη σωζόμενη ‘’κάρτα’’ του Αγίου Βαλεντίνου χρονολογείται περίπου το 1415 και βρίσκεται στη συλλογή χειρογράφων της Βρετανικής Βιβλιοθήκης. Είχε γραφτεί από τον Δούκα της Ορλεάνης, ο οποίος βρισκόταν αιχμάλωτος στον Πύργο του Λονδίνου, μετά την ήττα των Γάλλων στη μάχη του Αζινκούρ κατά τη διάρκεια του Εκατονταετούς Πολέμου. Ο δούκας φαίνεται να έγραψε στη γυναίκα του "Je suis desja d’amour tanné. Ma tres doulce Valentinée" (Σε ελεύθερη μετάφραση: "Είμαι τρελός από έρωτα. Γλυκιά μου Βαλεντίνα").